Vast staat dat alle momenteel bekende langhaar- en halflanghaarrassen de factor voor het lange haar vanuit Klein-Azië via de Turkse Angora gekregen hebben. Maas vertelt over het verband tussen de Noorse boskat en de Turkse Angora, althans de halflangharige katten uit de Levant. Deze laatste waren volgens hem door de Noormannen omstreeks 900 uit Klein-Azië meegenomen. Hun vacht bleek een ideale bescherming tegen het barre en boze weer dat de Scandinavische landen vaak kenmerkt. Door vermenging met de daar levende soort, ontstond zo in de loop der tijd de Noorse boskat. 1) Een theorie die zeer aannemelijk lijkt. In de periode tussen 860 en 971 zijn verschillende aanvallen van de Noormannen op Byzantium (Istanbul) bekend. Naast dit agressieve optreden dreven ze ook gewoon handel met de volkeren rond de Middellandse Zee. Het meenemen van katten op boten (tegen ratten en muizen) is een gebruik dat al van oudsher bestond en de Noormannen zullen hierop zeker geen uitzondering gevormd hebben.

Gelet op de door Della Valle aangegeven herkomst: Chorasan, ligt een verband met de Siberische katten in Rusland natuurlijk voor de hand. Ook hier zijn de overeenkomsten onmiskenbaar. Uiteraard zijn er in de loop der tijden verschillen in type ontstaan maar die zijn in wezen niet erg groot en in het oog springend. In dezelfde regio heeft zich ook een variëteit van de Siberische kat de Neva Masquerade (ook wel Newskaja Maskaradnaja) ontwikkeld. Dit is een Siberische kat met pointaftekening. De oudste afbeelding van deze kat dateert van 1793 en is afkomstig uit Centraal Rusland. Voor de mutatie van het (half)lange haar wordt eveneens naar Zuid-Rusland verwezen. Beide rassen worden trouwens door elkaar gekruist en geven dan gemengde nesten van Siberische katten of Neva Masquerade's. 2)

Over het ontstaan van de Maine Coon bestaat een wel heel romantisch verhaal. Tijdens de Franse Revolutie zou er in een Franse haven een schip gereed hebben gelegen om koningin Marie Antoinette naar Amerika in veiligheid te brengen. E.e.a. was georganiseerd door een zekere kapitein Sam of Steve Clough. Haar kostbare Turkse Angora katten (6 stuks) waren samen met allerlei andere bezittingen al aan boord. Zoals bekend heeft de koningin dit schip niet gehaald en wachtte haar een tragisch lot, maar haar katten zouden wel in Amerika, in het district Maine, zijn aangekomen en daar zo'n 200 jaar geleden de grondslag gelegd hebben voor het ras dat wij nu als de Maine Coon kennen. Het verhaal gaat dan, dat deze Clough, nadat de koningin onthoofd was, zo snel mogelijk zich van haar bezittingen wilde ontdoen, om niet voor een sympathisant van haar aangekeken te worden. Haar katten liet hij daarom zo maar ergens buiten in Maine achter. Zij zouden zich vervolgens met de plaatselijke kattenpopulatie vermengd hebben en daaruit zou zo langzamerhand de Maine Coon zijn ontstaan. 3) Waarschijnlijker is en blijft toch wel de versie dat het hier opnieuw om Turkse Angora's gaat, die door zeelieden naar Amerika zijn meegekomen en ald aar aangekomen zich vermengden met de inheemse kattenpopulatie. Deze doorgaans veel forsere katten (zoals in het district Maine) maakten dat dit ras een behoorlijke slag groter werd dan de Turkse Angora, maar er zijn beslist overeenkomsten gebleven.

Maas veronderstelt dat het weleens de Vikingen zouden kunnen zijn geweest, die rond het jaar 1000, de toen al in Scandinavië voorkomende halflangharige katten, naar Noord Amerika hebben gebracht. 4) Ook deze theorie is zeker plausibel en zou eveneens de overeenkomsten tussen beide rassen kunnen verklaren. Hierbij moet wel bedacht worden dat de wetenschap er nog steeds niet voor 100% van overtuigd is dat de Vikingen (Noormannen) ook werkelijk in Noord Amerika zijn geweest. Aangenomen wordt dat ze begin 11e eeuw het huidige Nova Scotia - Zij noemden het in hun Saga's (verhalen): Vinland, dat Wijnland betekent - in het uiterste oosten van Canada bereikt hebben. Veel meer (onweerlegbaar) bewijs voor hun aanwezigheid in dit werelddeel is er niet. Het is ook niet ondenkbaar dat beide theorieën kloppen en dat de Maine Coon door een combinatie van gebeurtenissen ontstaan is. Wel is het zo dat vóór 1850 in de VS nooit sprake van de Maine Coon is en langharige katten van voor die periode uitsluitend, meestal uit Frankrijk geïmporteerde, Turkse Angora's waren.

In een recent artikel over de Maine Coon gaat deze auteur opnieuw heel uitgebreid op de Viking-theorie in. Geschreven in een wat gezwollen en ouderwets aandoende 19e eeuwse schrijftrant laat hij een hele waslijst met, t.a.v. dit onderwerp volstrekt irrelevante, maar op zich juiste, historische feiten de revue passeren. Zelfs de ontdekking van Amerika door Columbus in 1492 wordt erbij gesleept. Na al deze overtollige informatie concludeert hij dan t.a.v. al deze theorieën: stuk voor stuk ontbreken de bewijzen voor deze verhalen, om vervolgens net als de meeste andere auteurs, de eerste Maine Coons in de VS te dateren rond 1860-'70. 5)

Dat ook bij de Perzen de Turkse Angora aan de wieg gestaan heeft, wordt alom aangenomen. Hoe exact en in hoeverre, daarover verschillen de meningen nogal. Het zou in het bestek van dit artikel te ver voeren daar nu uitgebreid op in te gaan. Wel is het opmerkelijk, dat wanneer we kijken naar foto's en andere afbeeldingen van Perzen, zeker uit de periode eind 19e tot en met de eerste helft van de 20e eeuw, de overeenkomsten onmiskenbaar zijn. Latere fok en selectie hebben het aanzien van de Perzen totaal veranderd en van enige overeenkomst is dan nu ook geen sprake meer. Toch zijn er nog altijd mensen die, wanneer ze het over Angorakatten hebben, eigenlijk Perzen bedoelen. Een probleem waarmee de Turkse Angora-fokkers herhaaldelijk geconfronteerd worden wanneer er reacties op advertenties e.d. komen voor kittens. Zo van: oh, ik had ze me heel anders voorgesteld! Zo heette een van de oudste Duitse kattenfokkersverenigingen de 1. Deutschen Angorakatzen-Schutz- und Zuchtverein e.V. Uit een in 1927 door deze organisatie opgestelde standaard voor de Angorakatze blijkt echter overduidelijk dat het hier beslist niet om Turkse Angora's gaat, maar om de vroegste Perzen! 6)

Verder zijn er legio halflanghaarrassen ontstaan door menselijk ingrijpen. Vaak met behulp van allerhande fokprogramma's, soms ook wel eens door, al dan niet opzettelijke, ongelukjes. Het lange haar is in alle gevallen afkomstig van de bestaande rassen met die mutatie en hun geschiedenis begint bij de Turkse Angora en nergens anders. Ik noem als voorbeelden: de Heilige Birmaan, de Ragdoll, de Balinees, Mandarin (Javaan), Somali en dergelijke.

Noten

1. Maas, 1992, pag. 127 en 1994 a, pag. 34-38.
2. Hagenaars, 1995, pag. 235-237.
3. Zie voor een uitgebreide beschrijving van deze en andere Maine Coon theorieën en legenden Everett, 1995, 10-12.
4. Maas, 1992, pag. 127.
5. Maas, 1995 b, pag. 27 en voor wat betreft de gangbare datering voor de eerste Maince Coons o..a. Postema, 1995, pag. 6 en Everett, 1995, 10-12. Deze laatste dateert de eerste vermelding van het ras op 1861 en noemt een bredere bekendheid beginnende van af 1880. Al in 1875 zouden deze katten op shows in Amerika zijn uitgebracht.
6. Aust, 1991, pag. 12-13.